+38970 699 743 +38978 248 503 sumnalb@yahoo.com

ИСКУСТВОТО НА ПЕРЛА СО „КАЖИ ДА ЗА ПРОМЕНА“

Не ни знаев дека одењето во мала земја на Балканот, за која не знаев премногу, ќе биде такво наградно искуство. Јас спонтано решив да започнам програма за волонтирање, секогаш сакајќи да бидам дел од семејството ЕВС и да работам за кауза за која сум навистина страствена, зајакнувајќи ја ромската заедница преку образование. Проектот „Кажи  ДА за промена“ наиде на моето пребарување и ми дозволи да ја применам вистинската дефиниција за волонтирање: „Бидете променатa што сакате да ја видите во светот“. Дури и да звучи како големо клише, ова искуство апсолутно ги предизвика моите ставови и ме натера да ја разберам важноста да дадам назад некои работи што имав среќа да ги добијам во текот на животот, како што се образование, искуство или идеи, кои повеќето од нас имаат тенденција да ги земат здраво за готово.

За време на почетната фаза на проектот (барем за мене, дури и да беше последна за останатите вклучени луѓе) бев малку нервозна, но претежно љубопитна, не знаејќи што да очекувам или што точно би биле моите одговорности. За среќа, Викторија, нашиот координатор, беше многу трпелива и искусна, водејќи ме низ сè што требаше да знам, нудејќи ми поддршка и одговарајќи на сите мои прашања, кои беа многу. Наскоро ги запознав децата од градинката, како што сакавме да го викаме нашиот центар, кои веднаш ми го стопија срцето. Иако бев загрижена поради јазичната бариера што требаше да ја надминеме, нивната љубопитност и милост допридонесоа полесно да ги развиваме секојдневните активности што ги подготвувавме за нив. До крајот на проектот тие дури беа во можност да зборуваат некои зборови на англиски јазик, а и јас бев во можност да зборувам малку македонски, заборавајќи дека никој од нас всушност не зборуваше ист јазик.

Колку што би сакала да мислам дека децата имаа забавно и едукативно искуство со тоа што бев таму, можам да кажам дека и јас научив многу со нив и од нив. Никогаш не работејќи со деца од толку рана возраст порано, научив како да ги прилагодувам моите методи според нивните потреби, вклучително со многу трпеливост и креативност, за на крај да постигнам одлична тимска работа. Исто така, како што поминувавме повеќе време заедно, благослов беше да ги запознаам повеќе и индивидуално за да сфатам колку е посебно и способно секое дете.

Освен нашите дневни активности во центарот, имавме неколку други неделни задачи, овозможувајќи ни да се поврземе повеќе со локалната заедница. Една од нив, а веројатно и моја омилена, беше да го олеснам курсот за ромски јазик, ширен низ сите три месеци што ги поминав во Битола. Додека го предавав овој курс, запознав неколку прекрасни млади луѓе, заинтересирани  да го научат нивниот мајчин јазик, кој за жал како таков е изгубен низ целата земја. Со оваа прилика научив и интересни факти за ромската култура и дијалектите во Северна Македонија, додека го споделував моето знаење за стандардизираниот ромски јазик – јазик што премалку се користи, без оглед на дијалектот. На крајот на курсот, јас бев крајно задоволена што ја оценив количината на информации што ги добија моите студенти, правејќи се да се чувствувам многу горда на нив.

Од друга страна, со часовите по македонски јазик се изненадив што лесно ја разбирав кирилицата и за кратко време почнав да го читам секое мало парче текст околу мене како ентузијастично дете. Не само што можев да формирам основни реченици и да се покажам кога нарачував кафе на македонски, туку го проширив и разбирањето за словенските јазици сфаќајќи колку се слични. Можеби не би ми требал овој јазик премногу во иднина, но учењето нови работи е нешто што отсекогаш сум го обожавала.

Овој проект не можеше да биде завршен без создавање настан за одбележување на заложбите на организацијата Сумнал кон ромската заедница. Затоа, во последните недели од нашето време таму, со помош на Фатма, нашиот претседател, собравме просторија полна со луѓе во Центарот за култура, каде ги споделивме нашите приказни, приказните на нашите луѓе, како и неверојатните работи што го поврзуваа нашиот проект со ромската заедница во Битола. Овој еднодневен фестивал предизвика голема радост и емоција преку културните претстави што нашите колеги и пријатели ги подготвија за нас, како што се поезијата и монолозите.

После фестивалот, мојот личен придонес во врска со работилницата за „Антициганизам и говор на омраза преку интернет“, предизвика низа интересни дискусии на оваа тема, истовремено подигајќи ја свеста и информирајќи за тековните трендови и платформи кои го поттикнуваат овој посебен вид расизам. И покрај тоа што бев нервозна при одржувањето на оваа двочасовна работилница, бев многу среќна што добив вакви реакции и вклученост од моите учесници. Беше апсолутно задоволство да се види дека Ромите се собираат и дебатираат за аспектите што не засегаат сите нас.

 

Поминатите три месеци во Северна Македонија ми овозможија да откријам убава земја со многу богата и сложена историја, да формирам значајни врски и да научам како да се прилагодувам во нови, предизвикувачки ситуации. Ова искуство, исто така, ме потсети колку е важно да се биде заедно со мојата заедница, без разлика каде во светот може да биде, кон истата цел – подобра иднина за Ромите.